2.1.1 Vitaliteit
Onze inwoners hebben gelijke kansen op een goede gezondheid van –9 maanden tot 100+
Gezondheid zien we als het vermogen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Daarvoor is een gezonde leefstijl nodig; lichamelijk, mentaal en sociaal. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend en daarom willen we dit stimuleren. We willen dat alle inwoners gelijke kansen hebben op gezondheid, van jong tot oud. Een gezonde leefstijl is al op jonge leeftijd belangrijk, daar willen we een goede basis leggen. We hebben oog voor kwetsbare inwoners; door ouder worden, een beperking, uitsluiting of tegenslag in het leven. We stimuleren vooral beschermende en gezondheidsbevorderende factoren; zowel bij onze bewoners als hun omgeving. Daarnaast hebben we aandacht voor risico’s en onderliggende problemen op sociaal en maatschappelijk vlak. We zien cultuur als zuurstof van onze samenleving, zonder kunst en cultuur verstikt zij. Cultuur kan ons verbinden, raken, veranderen en verwonderen. Daarmee bevorderen we ook ontmoetingen en dus sociale cohesie. We kiezen vitaliteit als eerste opgave omdat het de basis is voor de volgende opgaven en aansluit bij onze visie over meedoen en de kracht van onze inwoners.
Trends en ontwikkelingen
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), Integraal Zorgakkoord (IZA) en Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)
Via het GALA en IZA zijn afgelopen jaren veel activiteiten georganiseerd die gericht zijn op gezondheid, welzijn, sport en sociale verbinding. Denk aan beweegprogramma's voor ouderen, cursussen positieve gezondheid, maatjesprojecten en sportstimulering voor jongeren. Hier gaan we ook in 2026 mee door.
Waar gemeenten voorheen vooral via tijdelijke regelingen zoals de Brede SPUK incidenteel konden bijdragen aan preventie en gezondheid, markeert het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) een koerswijziging. Gemeenten krijgen in het AZWA een wettelijk verankerde verantwoordelijkheden en structurele financiering om basisvoorzieningen rondom gezondheid, welzijn en preventie duurzaam te organiseren (bron: VNG, 2024).
AZWA is een aanvulling op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en versterkt de samenwerking tussen gemeenten, zorgverzekeraars en andere partners. Hiermee krijgen gemeenten niet alleen een grotere, maar ook gelijkwaardige rol in het realiseren van de omslag van 'zorg naar gezondheid' (bron: Rijksoverheid, 2024).
Samenhang AZWA, IZA en GALA
Het AZWA betreft een aanvullend akkoord op het IZA. De afspraken uit IZA blijven dus bestaan en worden met de nieuwe afspraken versterkt en aangevuld. Het Gezond en Actief Leven Akkoord
(GALA) loopt tot en met 2026. In het GALA is afgesproken dat een aantal onderdelen structureel gefinancierd wordt, zoals inzet op gezondheidsachterstanden en valpreventie. Deze onderdelen
worden geborgd in het AZWA.
Het akkoord is nog niet bindend. Het VNG-bestuur legt het akkoord nog voor aan de leden en neemt een definitief besluit op de najaars-ALV in november 2025.
Actualiseren voorzieningennota
Regelmatig komen verenigingen bij de gemeente langs met een huisvestingsprobleem. Om goed met deze vragen om te kunnen gaan is een verbeterd afwegingskader nodig. Daarom actualiseren we de voorzieningennota.
Doel van de voorzieningennota is de maatschappelijke agenda (MAG) te vertalen in een huisvestingsbehoefte per MAG-pijler en passend bij de (financiële) schaal van Teylingen. Deze ontwikkeling raakt dan ook meerdere pijlers van de MAG.
We verwachten het document op te leveren in 2026.
In de Maatschappelijke agenda Teylingen: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities benoemd:
Onze ambitie: wat willen we bereiken?
|
|---|
Wat willen we bereiken?
Doel: | Onze inwoners investeren levenslang in hun positieve gezondheid en een actieve levensstijl |
|---|
Wat gaan we daarvoor doen?
Activiteit | Activiteit omschrijving |
|---|---|
A1 | We faciliteren inwoners om initiatieven mogelijk te maken, bijvoorbeeld via culturele avonden en het platform 'Viteylingen'. |
A2 | We gaan door met de uitvoering van de ketenaanpakken Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI), Kind naar Gezond Gewicht (KnGG), Welzijn op Recept, Valpreventie en Kansrijke Start. |
A3 | We gaan door met de uitvoering van het plan van aanpak 'Vroegsignalering Alcoholproblematiek'. |
A4 | Het Sportgala zet vrijwilligers, teams en verenigingen in het zonnetje en verbindt verenigingen. |
A5 | Via Sjors Actief laten we kinderen kennis maken met verschillende sportieve en creatieve activiteiten. |
Wat willen we bereiken?
Doel: | De gezonde keuze is de makkelijke keuze |
|---|
Wat gaan we daarvoor doen?
Activiteit | Activiteit omschrijving |
|---|---|
B1 | We voeren het lokale plan van aanpak 2023-2026 uit voor het 'Gezond en Actief Leven Akkoord' (GALA). |
B2 | De Buurtsportcoaches, JOGG-regisseur, Coördinator Sport en Preventie en Cultuurcoördinator werken samen met het onderwijs, GGD en verenigingen aan onder andere een Rookvrije Generatie, Gezonde Kantine en laagdrempelige (beweeg)activiteiten. |
Wat willen we bereiken?
Doel: | We investeren in een fysieke en sociale omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag |
|---|
Wat gaan we daarvoor doen?
Activiteit | Activiteit omschrijving |
|---|---|
C1 | We stimuleren het multifunctionele gebruik van sportvoorzieningen, onder andere ontwikkelen we in de nieuwbouwwijk Nieuw Boekhorst een groene omgeving die uitnodigt tot (ongeorganiseerd) bewegen. |
C2 | Samen met onze partners werken we aan de doorontwikkeling van 'Rondje Teylingen'. |
Wat willen we bereiken?
Doel: | Meer kinderen en volwassenen kunnen kennismaken met diverse vormen van expressie, culturele uitingen, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan cultuur. |
|---|
Wat gaan we daarvoor doen?
Activiteit | Activiteit omschrijving |
|---|---|
D1 | We subsidiëren via het Jacoba van Beierenfonds initiatieven van culturele en maatschappelijke partners wat zorgt voor een gevarieerd cultureel aanbod voor alle leeftijden. |
D2 | We sturen op een kwalitatief programma ‘Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028’ |
D3 | We werken aan de realisatie van beeldende kunst in de buitenruimte in het Boekenburgerbos. |
D4 | We zorgen voor een voldoende en volwaardige bibliotheek, waar inwoners kunnen lezen, leren, ontwikkelen, ontmoeten en in aanraking komen met cultuur. |
Samenwerkingspartners
Verbonden partijen | Overige samenwerkingspartners |
|---|---|
Hecht Hollands Midden (GGD) | Stichting De Combibrug Kunstenaars Welzijnskwartier The Pando Network |
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.